پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

خمس وسایل ایمنی وامدادی [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا به وسایل ایمنی وامدادی زندگی مانند اسباب آتش‌نشانی، داروها و مانند آن خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : وسايلى مانند اسباب آتش‌نشانی درجاهایی كه بيم آتش‌سوزی است يا داروهاى ضرورى و کمک‌های اولیه در خانه جزء هزینه‌های زندگى محسوب می‌شود و خمس ندارد هرچند اتفاقاً در تمام سال از آن‌ها استفاده نشود.

خمس هزينه ثبت‌نام حج و مانند آن [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا به پول ثبت‌نام حج و مانند آن خمس تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : هزينه سفر حج يا زیارت‌های مستحبی اگر از درآمد همان سال باشد اصل و سود آن خمس ندارد و اگر ناچار باشد از چند سال قبل اسم‌نویسی كند و هزينه را بدهد، جزء مخارج همان سالش محسوب می‌شود و خمس ندارد، نه در آن سال و نه در سال‌های بعد. البته اشخاصی که سال خمسی ندارند و دارای سرمایه‌ای هستند که خمس آن را نپرداخته‌اند؛ باید خمس پولی را که برای حج یا عمره هزینه کرده‌اند و خمس سود آن را بپردازند.

خمس پارچه‌ای که برای دوخت نزد خیاط است [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : چنانچه خیّاط پارچه مشتری را برش بزند ولی تا قبل از سال خمسی آن را ندوزد خمس به آن تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : در فرض سؤال، خمس ندارد.

خمس طلا و هدایایی که بعد از طلاق پس گرفته می‌شود [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : شخصی زنی را برای خود عقد کرده و پس از مدتی او را طلاق می‌دهد و طلا و هدایایی که به او داده پس می‌گیرد؛ با توجه به این‌که هدایا را در سال قبل خریداری کرده است، خمس به آن تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : در فرض سؤال، خمس ندارد.

خمس هزینه‌های جاری زندگی [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا مؤونه یعنی هزینه‌های جاری زندگی خمس دارد؟
پاسخ : هزينه زندگى خمس ندارد، يعنى آنچه را انسان از درآمدش در بين سال مصرف خوراك و پوشاك و مسكن و اثاث خانه و ازدواج و جهیزیه دختر و زيارت واجب يا مستحب و بذل و بخشش و ميهمانى و مانند آن می‌کند، چنانچه در آن زیاده‌روی نكرده باشد خمس ندارد و تنها آنچه در آخر سال اضافه می‌ماند خمس دارد.

خمس غرامت پرداخت‌شده‌ی بیمه به ورثه [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : مبلغی به‌عنوان بیمه یا به عبارتی غرامت متوفی (فوت‌شده در سفر حج) به وارث وی برسد آیا خمس برای آن مبلغ تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : خمس ندارد.

خمس نذر [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا به چیزی که مورد نذر قرارگرفته است خمس تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : اگر نذر مطلق کرده خمس ندارد و اگر نذر مشروط باشد چنانچه شرط حاصل شود خمس ندارد و اگر شرط حاصل نشود خمس دارد.

عدم تعلق مجدد خمس در سال بعد [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا مالی که خمس آن پرداخت‌شده است دوباره سال بعد باید خمس آن پرداخت شود؟
پاسخ : هر مالى را كه يك‏بار خمس آن را بدهند ديگر خمس به آن تعلق نمى‏گيرد، مگر اين‏كه نمو كند يا قيمت آن اضافه شود.

چگونگی مصرف خمس [محل های مصرف خمس ]

پرسش : مصرف خمس چگونه است؟
پاسخ : خمس را بايد دو قسمت كرد: يك قسمت آن سهم مبارك امام علیه‌السلام‏ است و نيم ديگر سهم سادات. سهم سادات را بايد بنابراحتیاط واجب به مجتهد داد، یا با اجازه مجتهدی که از او تقلید می‌کند به سادات فقير يا يتيم نيازمند، يا ساداتى كه در سفر وامانده‌اند و نيازمند هستند، بدهد (هرچند در محل خود فقير نباشند) ولى سهم امام علیه‌السلام را در زمان ما بايد به مجتهد عادل که از او تقلید می‌کند يا نماینده‌ی او تحویل داد تا در مصارفى كه مورد رضاى امام علیه‌السلام است از مصالح مسلمين مخصوصاً اداره‌ی حوزه‌هاى علميّه و مانند آن مصرف كند.

دلیل اجازه از حاکم شرع در مصرف وجوهات [محل های مصرف خمس ]

پرسش : فلسفه کسب اجازه از حاکم شرع در مصرف وجوهات چیست؟
پاسخ : فلسفه اجازه از حاکم شرع این است که مصرف وجوه شرعیه هماهنگ و توام با برنامه‌ریزی باشد که در این صورت آثار مهمی دارد به خلاف اینکه هر کس به‌صورت پراکنده به میل خود انجام دهد این کار آثارش بسیار کمتر است.

متولی مصرف سهم امام علیه‌السلام [محل های مصرف خمس ]

پرسش : بنا بر کدام دلیل باید سهم امام مقلّد به مرجع تقلید او پرداخت گردد؟
پاسخ : خمس و سهم امام (علیه‌السلام) باید به دست امام برسد و در زمان غیبت چاره‌ای جز این نیست که به دست نائبان امام برسد و قطعاً با نظارت آن‌ها صحیح‌تر مصرف می‌شود و امّا این‌که بعضی از مراجع مانند ما گفته‌ایم به مرجع تقلید بپردازند از باب حکم حاکم است، نه از باب فتوا؛ زیرا مصالح زیادی در این کار وجود دارد.

خمس اموال دولتی [منافعی که خمس ندارد ]

پرسش : آیا خمس به اموال و درآمدهای دولتی تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : خمس به اموال دولتی تعلق نمی‌گیرد.

حکم مصرف خمس در مسائل سیاسی [محل های مصرف خمس ]

پرسش : مصرف خمس در مسائل سیاسی مانند انتخابات چه حکمی دارد؟
پاسخ : هزینه کردن خمس در مسائل سیاسی امثال تبلیغات انتخاباتی جایز نیست و این پول باید در اختیار مجتهد قرار گیرد تا صرفاً صرف مسائل دینی، فرهنگی، حوزه‌های علمیه و مساجد شود؛ و ساختن مسجد با صرف پول خمس نیز تنها در مناطق محروم که بانی ساخت مسجد وجود ندارد، جایز است.

حکم تعیین مصرف خاص برای سهم امام علیه‌السلام [محل های مصرف خمس ]

پرسش : اگر شخصى به مستحق خمس، مقدارى پول به‌عنوان سهم امام علیه‌السلام بدهد که چیز معینى بخرد ولى آن شخص این پول را صرف خرید چیز مهم‌تری که ارزان‌تر است می‌کند این کار چه حکمی دارد؟
پاسخ : در مورد سهم مبارک امام (علیه‌السلام) هرگاه مالک مصرف خاصی را تعیین کند پیروى از او لزومى ندارد و امّا اگر حاکم شرع تعیین کند احتیاط رعایت آن است.

لزوم اجازه مجتهد در پرداخت سهمین خمس به اشخاص [محل های مصرف خمس ]

پرسش : آیا مقلد می‌تواند سهم امام یا سادات را بدون اجازه مرجع تقلید به نیازمند بدهد؟
پاسخ : سهم سادات را بدون اجازه مجتهد نمی‌توان به سادات فقیر یا یتیم نیازمند یا سادات نیازمند وامانده در سفر (هرچند در محل خود فقیر نباشند) پرداخت (بنا بر احتياط واجب) و سهم امام علیه‌السلام را نيز اگر بدون اجازه مجتهدی که از او تقلید می‌کند بپردازد قبول نيست، مگر اینکه مجتهد بعداً بپذيرد و اجازه دهد.

لزوم اجازه مجتهد جهت صرف سهم امام در امور عام المنفعة [محل های مصرف خمس ]

پرسش : استفاده از سهم امام علیه‌السلام برای امور عام‌المنفعه مانند ساخت مسجد، مدرسه و مانند آنچه حکمی دارد؟
پاسخ : صرف كردن قسمتى از سهم مبارك امام علیه‌السلام براى ساختن مساجد يا حسینیه‌ها يا بيمارستان و درمانگاه و مدارس، تنها در صورتى مجاز است كه با اجازه مجتهد عادل و مطابق با فتوای او و رعايت اولویت باشد، ولى سهم سادات را جز در مورد سادات فقیر یا وامانده در سفر (هرچند در محل خود فقیر نباشند) نمی‌توان مصرف كرد.

خرید ابزار دفاعی از سهم امام [محل های مصرف خمس ]

پرسش : کسى که خود را در معرض خطر دشمنانش می‌بیند آیا می‌تواند از سهم امام (علیه‌السلام) و سایر وجوهات شرعیّه اسلحه و ابزار جنگى تهیّه نماید؟
پاسخ : با اجازه حاکم شرع یا نماینده او مجاز است.

محاسبه خمس در صورت اختلاط درآمد زوجینی که مرجع متفاوتی دارند [محل های مصرف خمس ]

پرسش : اگر مرجع تقلید زوجین متفاوت باشد و درآمدها مخلوط گردد باید خمس را چگونه محاسبه کرد؟
پاسخ : اگر مقدار آن دقیقاً معلوم نیست می‌توانید خمس را نصف کنید و هرکدام به مرجع خود بدهد.

پرداخت خمس به مجتهد دیگر [محل های مصرف خمس ]

پرسش : آیا می‌توان خمس را به مجتهد دیگری غیر از مرجع تقلید پرداخت کرد؟
پاسخ : اعطاى خمس به مرجع مقلّد در دو صورت لازم است اول این‌که معلوم نباشد مجتهدین دیگر در همان مصارفى که مرجع مقلّد لازم می‌داند مصرف می‌کنند، دوم درصورتی‌که مرجع به‌عنوان حکم حاکم از مقلدین خود خمس را طلب کند، بنابراین اگر كسى بخواهد وجوهات شرعیّة خود را به مجتهدى كه از او تقليد نمى‏كند بدهد در صورتى جایز است كه مرجع تقلیدش اجازه دهد.

حکم اخذ سهم امام به نام شخص معیّن و صرف آن برای دیگری [محل های مصرف خمس ]

پرسش : اگر به نام، شخصی طلب سهم امام کند ولی برای دیگری مصرف کند چه حکمى دارد؟
پاسخ : هرگاه به نام زید بگیرد و در مورد عمرو مصرف کند اشکال دارد و اگر براى یک عنوان کلی بگیرد در هر یک از مصادیق آن صرف شود مانعى ندارد.

جواز انتقال خمس به شهر دیگر [محل های مصرف خمس ]

پرسش : آیا انتقال خمس از شهری به شهر دیگر جایز است؟
پاسخ : بردن خمس از شهرى به شهر ديگر مانعى ندارد، خواه در شهر خودش مستحقی باشد يا نه ولى درهرصورت اگر تلف شود احتياط واجب آن است كه از اموال ديگرش بپردازد مخارج حمل‌ونقل نيز بر عهده اوست، امّا اگر به نماينده حاكم شرع دهد و او از شهرى به شهرى ديگر ببرد و تلف شود چيزى بر او نيست.

تحقیق از مستحقین دریافت خمس در موارد اجازه داده‌شده [محل های مصرف خمس ]

پرسش : وقتی ما به دفتر برای پرداخت خمس میریم و خمس می‌دهیم یک‌سوم آن را به ما برمی‌گردانند سؤال این است که اگر نیاز به این مبلغ اگر نداشتیم باز می‌توانیم آن یک‌سوم را بگیریم یا فقط در صورت نیاز به آن مقدار مجازیم آن را بگریم؟
پاسخ : لازم است تحقیق نموده و دقیقاً مطابق اجازه عمل نمایید.

عدم لزوم آگاهی مستحق از خمس بودن پول [محل های مصرف خمس ]

پرسش : آیا لازم است به کسی که خمس پرداخت می‌شود، گفته شود که این پول خمس است؟
پاسخ : لازم نيست به سيّد گفته شود كه اين پول خمس است، بلكه مى‏تواند به‌عنوان هديه به او بدهد و نيّت خمس كند، همچنين در مورد سهم امام كه به اذن حاكم شرع به اشخاص مستحقی مى‏دهد.

عدم جواز پرداخت خمس به واجب النفقه [محل های مصرف خمس ]

پرسش : آیا انسان می‌تواند به واجب النفقه خمس بدهد؟
پاسخ : پدر، مادر، فرزندان (در صورت نیاز و عدم توانائی بر تهیّه نفقه) و زوجه، واجب النفقه انسان هستند و به‏ كسى كه واجب ‏النفقه است، نمی‌توان خمس داد، مثلاً انسان نمى‏تواند به زنش كه سيّده است خمس خود را بدهد، مگر اینکه آن زن ناچار باشد مخارج اشخاص ديگرى را كه واجب ‏النفقه مرد نيستند بپردازد.

ساداتي که به آن‌ها خمس تعلق نمی‌گیرد [سادات]

پرسش : آیا به سیدی که دوازده‌امامی نیست می‌توان خمس داد؟
پاسخ : به سيّدى كه دوازده‌امامی نيست نمى‏توان خمس داد.

چگونگی انتساب سادات به پیامبر صلی‌الله علیه و آله [سادات]

پرسش : سادات چگونه خود را اولاد پیامبر صلی‌الله علیه و آله می‌نامند؟ چگونه ممکن است فردی بعد از طی قرن‌ها خود را منتسب به پیامبر صلی‌الله علیه و آله بداند؟
پاسخ : سادات به خاطر افتخاری که از طریق انتساب به پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) داشتند سعی می‌کردند نسب و شجره‌نامه خود را حفظ کنند و نسل بعد از نسل به فرزندان خود برسانند و الآن شجره‌نامه‌های زیادی از شجره سادات نزد علمای انساب است.

چگونگی اثبات سیادت [سادات]

پرسش : سیادت افراد چگونه ثابت می‌شود؟
پاسخ : سيّد بودن سادات از راه‌های زير ثابت می‌شود: 1 - دو نفر عادل سيّد بودن او را تصديق كند (يك نفر نيز كافى است). 2- در شهر و منطقه خود مشهور باشد كه سيّد است، خواه اين شهرت سبب يقين شود يا گمان.

شرايط ساداتى که سهم سادات مصرف می‌کنند [سادات]

پرسش : ساداتی که می‌توان سهم سادات را به آنان داد چه شرایطی باید داشته باشند؟
پاسخ : سيّد بودن سادات از راه‌های زير ثابت می‌شود: 1 - دو نفر عادل سيّد بودن او را تصديق كند (يك نفر نيز كافى است). 2- در شهر و منطقه خود مشهور باشد كه سيّد است، خواه اين شهرت سبب يقين شود يا گمان.

اعتبار شجره‌نامه‌های سادات [سادات]

پرسش : آیا کتب معتبره انساب و نیز مشجّرات و نسب نامه‌هایی که در خانواده‌های سادات موجود است و نوعاً به تأیید علما رسیده، در تأیید سیادت کافى است؟
پاسخ : مشجّرات و نسب نامه‌هایی که به تأیید علماى معروف رسیده باشد، براى اثبات سیادت کافى است.
تعداد صفحات : 702